KALIP PARLATMA MALZEMELERİ
Kalıp parlatma işlemini 2 ana gruba ayırmak mümkündür.Çok klasik olarak 2 gruba ayrılır:
1. Tesviye aşaması
2. Parlatma (polishing) aşaması
   
I. TESVİYE AŞAMASI :Kalıp parlatmaya başlangıç aşamasıdır.Bu aşamada,kalıpta ilk işlemeden dolayı meydana gelen çizgiler yok edilir.Ve düzeltilmesi gereken ölçüler,işlemler,verilecek radyüsler,mal çıkış açıları veya kalıbın işlemesinde yapılan bazı hataların düzeltilmesi işlemidir.Bu aşamada hem eğeleme aparatı,hem de döner el aletleri kullanılabilir.
   

 

TESVİYE AŞAMASINDA KULLANILAN SARF MALZEMELER

I. Eğeler : Elmas ve çelik olmak üzere 2 türdür.Daha uzun ömürlü olmasından dolayı elmas kaplamalı eğeler tercih edilir.Elmas eğelerinde çeşitleri mevcuttur.Elle kullanılabildiği gibi eğeleme aparatları ile kullanıldığında,sürenin kısalması açısından daha verimli olurlar.Çünkü çok hızlı talaş kaldırma özelliğinin yanı sıra,kaba izler bıraktığından çok kaba işlenmiş yüzeylerde tercih edilmelidir.

 

2. Spiral taşlar : Aluminyum oksit veye silican corbide tozlarından imal edilmiş,2,35-3 ve 6mm şaft çaplarında,değişik form ve ölçülerde yapılmışlardır.Döner el aletleri ile 20000-25000 dk/dev kullanılmalıdır.Çok hızlı talaş kaldırma özellikleri vardır.Genelde radyüslü yüzeylerde tercih edilmelidir.Düz yüzeylerde dalmalar yapabileceği için çok dikkatli kullanılmalıdır.Çalışma tekniği,yüksek devirde,tercihen salgısız dönebilen hafif döner aletlerle,çok hafif baskı ile ve bir noktada fazla bekletmeden eli sürekli sağa sola hareket ettirerek kullanılmalıdır.
   
3. Zımparalar : Yaprak,rulo,silindirik veya disk şekillerinde imal edilirler.Aliminyum oksit ve silican carbide olmak üzere 2 tipte yapılırlar.Aliminyum oksit tipler daha hızlı talaş kaldırma özelliği yanı sıra daha kaba iz bırakır.Silican carbide tipler ise daha az talaş kaldırır ama daha temiz yüzey bırakır.Tesviye aşamasında kullanılabildiği gibi ince kumları ile ön parlatma işleminde de kullanılabilir.
   
   
4. Gaztaşları :Kalıp parlatma işleminin tesviye aşamasında en çok ve yaygın kullanılan malzeme tipidir.Aliminyum oksit ve silican carbide olmak üzere 2 ana grupta toplanır.Sertliklerine ve bağlayıcı oranlarına göre çeşitleri vardır.Birçok değişik ölçüde yapılırlar.İdeal gaz taşı kesme işlemini yaparken kumunu dökerek,çalıştığı yüzeyin formunu almalıdır.Kalıp üzerinde kesik konik çizgiler yerine,uzun çizgiler bırakmalıdır.Eğer kesik çizgi oluşuyorsa,taş çeliği yırtıyor demektir.Bu durumda daha yumuşak bir taşla çalışmak gerekir.Gaz taşları eğeleme aparatı ve el ile kullanılabilir.
   
5. Seramik (fiberglas) Taşlar : Cam elyaflı malzeme ile karbon fiber tekniği ile üretilmişlerdir.Yapısı lifli olduğundan esnektir ve kırılmaya mukavemetlidir.Gaz taşları en küçük 1,5mm kalınlığında yapılabilmektedir.Bundan dolayı dar kanallarda kullanımları zordur.Buna rağmen seramik taşlar0,5mm ve 1mm incelikte yapılabildiği ve kırılmaya karşı mukavemetli olduğu için bu tür yüzeylerde idealdir.Ayrıca yüzeyde bıraktığı iz gaz taşına göre çok daha ince ve temizdir.Eğeleme aparatları ile iyi netice verir.Ultrasonik makine ile en üst düzeyde verim alınır.İsteğe göre el tutucuları yardımıyla elle manuel olarak ta kullanılır.Değişik kumlarda ve bu kumları temsil eden değişik renklerde satılırlar.
   
6. Ringler : Elmas ve pirinç olarak 2 tipi tesviye aşamasında kullanılır.Hem döner aletle,hem de eğeleme aparatı ile kullanılan tipleri mevcuttur.Elmas olanlar sinterize edilmiş elmas olup kaplama değildir.Pirinç ringler ise elmas pasta ile birlikte kullanılır.Özellikle düzlemsellik gereken yüzeylerde tercih edilmelidir.
   
7. Fırçalar : Pirinç ve çelik olanlar,kaba mikron elmas pasta ile ve döner aletlere takılarak kullanılırlar.Kalıbı oymaması için dikkatli kullanılmalıdır. Kalıp tesviye aşamasında dikkatli davranmak ve sabırla çalışmak önemlidir.Çünkü bir kalıbın parlatmasına ayrılan sürenin 3’te 2’si tesviye ile geçer.Klasik olarak kaba kumdan başlayarak,kademeli olarak ince kuma doğru giden sıra takip edilmelidir.Parlatma öncesi ideal yüzey 600 ila 800 kum arası olan yüzeydir.Diğer bir nokta ,sürekli tek bir istikamette (aynı yönde )çalışılmamasıdır.Bir önceki kumun izlerini bir sonraki kumla almak ve bunu gözlemlemek gerekir.Sürekli tek yönlü çalışmada göz yanılması olur ve bunu ancak kalıbı parlattığımızda görebiliriz.Bu noktada en başa dönmek zorunda kalarak zaman ve emek kaybı yaşarız.İdeal çalışma tarzı her kumda ters yönde çalışma yapmaktır.Böylece çizgiler birbirine ters olarak geleceği için gözlemlemek daha kolay olacaktır.Düzlemsel yüzeylerde mutlaka ringler kullanılmalıdır.Böylece kalıp yüzeyinin oyulması ve ileriki aşamada parlatma işleminde yüzeyde dalgalanmanın meydana gelmesi önlenir.Diğer bir hususta,tesviye takımlarının özellikle eğeleme aparatı ve döner aletle kullanılırken fazla bastırılmamasıdır.Hafif ve dengeli bir baskı ile daha rahat bir kesme yaptırılır.Ve kalıbı bozma riski en aza indirilir. Sanılanın aksine,temizlik sadece parlatma işleminde önemli değildir.Tesviye aşamasında da temizliğe önem verilmesi gerekmektedir.Mümkün olduğunca kaliteli malzeme kullanılmalıdır.Işıklandırmanın çok iyi olması gerekir.Tesviye işleminin has aşamasında mutlaka büyüteç kullanarak,yüzeyde bir önceki kumun izlerinin kalmamasına özen gösterilmelidir.Tesviye işleminin her hangi bir aşamasında gözden kaçacak en ufak bir iz ileriki aşamada kalıbı parlattığımızda mutlaka büyük bir izmiş gibi karşımıza çıkacaktır.Buda tekrar başa dönerek o izi almamıza sebebiyet verir.Bu aşamaya kadar harcanan emek ve zaman da boşa gitmiş olur.
   
TESVİYE AŞAMASI ÇALIŞMASINDA DİKKAT EDİLECEK HUSUSLAR
 
Kalıp tesviye aşamasında dikkatli davranmak ve sabırla çalışmak önemlidir. Çünkü bir kalıbın parlatmasına ayrılan sürenin 3’te 2’si tesviye ile geçer. Klasik olarak kaba kumdan başlayarak, kademeli olarak ince kuma doğru giden sıra takip edilmelidir. Parlatma öncesi ideal yüzey 600 ila 800 kum arası olan yüzeydir. Diğer bir nokta, sürekli tek bir istikamette (aynı yönde ) çalışılmamasıdır. Bir önceki kumun izlerini bir sonraki kumla almak ve bunu gözlemlemek gerekir. Sürekli tek yönlü çalışmada göz yanılması olur ve bunu ancak kalıbı parlattığımızda görebiliriz. Bu noktada en başa dönmek zorunda kalarak zaman ve emek kaybı yaşarız. İdeal çalışma tarzı her kumda ters yönde çalışma yapmaktır. Böylece çizgiler birbirine ters olarak geleceği için gözlemlemek daha kolay olacaktır. Düzlemsel yüzeylerde mutlaka ringler kullanılmalıdır. Böylece kalıp yüzeyinin oyulması ve ileriki aşamada parlatma işleminde yüzeyde dalgalanmanın meydana gelmesi önlenir. Diğer bir hususta, tesviye takımlarının özellikle eğeleme aparatı ve döner aletle kullanılırken fazla bastırılmamasıdır. Hafif ve dengeli bir baskı ile daha rahat bir kesme yaptırılır. Ve kalıbı bozma riski en aza indirilir.

Sanılanın aksine, temizlik sadece parlatma işleminde önemli değildir. Tesviye aşamasında da temizliğe önem verilmesi gerekmektedir. Mümkün olduğunca kaliteli malzeme kullanılmalıdır. Işıklandırmanın çok iyi olması gerekir. Tesviye işleminin her aşamasında mutlaka büyüteç kullanarak, yüzeyde bir önceki kumun izlerinin kalmamasına özen gösterilmelidir. Tesviye işleminin her hangi bir aşamasında gözden kaçacak en ufak bir iz ileriki aşamada kalıbı parlattığımızda mutlaka büyük bir izmiş gibi karşımıza çıkacaktır. Buda tekrar başa dönerek o izi almamıza sebebiyet verir. Bu aşamaya kadar harcanan emek ve zaman da boşa gitmiş olur.